Deze serie hapklare brokken gaat over ons favoriete onderwerp, waar we toevallig ook superveel verstand van hebben: Groepsdynamiek. We hopen dat je er net zo hongerig van wordt als wij!
Deze zevende hap-slik-weg staat de rebel centraal, één van de drie informele rollen die we altijd in de dynamiek van groepen terugzien.
Pain in the ass
Rebellen zijn hot. Overal krijg je om je oren dat het organiseren van tegenspraak in je team(s) een must is. Maar mogen we ook even zeggen dat rebellengedrag soms echt een pain in the *ss is. Ben je net lekker op weg, komt die collega weer met zijn ge-jamaar. En van constructief formuleren heeft ie ook al nooit gehoord. En het meest irritante is dat hij je soms het gevoel geeft dat jij niet deugt als leidinggevende.
Zo dat is eruit. Tot zover de valkuilen van de rebel.
Dan nu iets meer over waar je een rebel aan herkent, de functie van deze rol en de kwaliteiten.
Hoe je een rebel herkent
Het belangrijkste misverstand over rebellen in teams is deze: het zijn de kritische medewerkers in je team.
Dat klopt niet persé. Een trekker kan nét zo kritisch zijn.
In de dynamiek van de groep is de rebel vaak degene die een standpunt of perspectief aandraagt dat (nog) weinig populair is, vooruitstrevend is, spannend is of ronduit tegendraads. Soms zit het ook of aanvullend in timing en vorm: de boodschap wordt onhandig of lomp gebracht. Om al deze redenen krijgt de rebel niet zo makkelijk volgers. Met andere woorden: de rebel heeft niet zoveel invloed als een trekker.
Tot slot kan de rebellenrol luid en uitgesproken worden uitgedragen, maar ook in stilte. Bijvoorbeeld omdat het te spannend is om tegendraads te zijn.
Patronen doorbreken
We werkten laatst met een MT waarin veel gepraat werd, zonder tot werkelijke besluiten te komen. Ze konden eindeloos in herhaling vallen met elkaar. Niemand greep in.
Wat wij doen als we zo’n patroon opmerken? We gaan kijken of er een rebel is rond het patroon. Nou, die was er. Eén van de managers had het met neonletters op haar voorhoofd staan. Maar ze zei niks. Een andere manager zagen we steeds naar zijn telefoon grijpen. Ook een vorm van rebelleren.
Hoe we die informatie gebruiken? We benoemen het in herhaling vallen als patroon, vragen wie dit herkent en maken nét even wat langer oogcontact met de vermoedelijke rebellen. Het werkt bijna altijd. Eén van hen sprak zich uit en de ander volgde even later schoorvoetend. Nu kon de rest van het team ook niet meer om het patroon heen.
Wil je leren hoe je patronen in jouw team(s) doorbreekt door gebruik te maken van deze dynamiek in rollen? In september start de derde editie van ons programma Leidinggeven aan teams.
Leidinggeven aan teams, hoe je de kracht van groepen leert benutten
Je bent een ervaren leidinggevende met al een aardige hoeveelheid coachvaardigheden op zak. Je wilt een volgende stap zetten met jouw team(s). Jouw team(s) makkelijker in beweging krijgen. Effectief leren managen, leiden en coachen van jouw team(s). Hardnekkige patronen sneller herkennen en effectiever aanpakken….
Je wilt dat de interactie veel meer in het team plaatsvindt in plaats van met en via jou. Jouw team groeit in zelfstandigheid.
In dit programma leer je dat! Uniek aan dit programma is dat je leert interventies te doen met de groep als uitgangspunt. Niet het individu. Je leert hoe je jouw hele team ‘aanzet’, samen verantwoordelijk maakt. Door anders te kijken naar gedrag in jouw team en door wezenlijk andere interventies te doen dan je vermoedelijk gewend bent. Misschien schaf je zelfs je BILA’s wel af….!
Over Firijn
Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
Wij coachen teams naar succes en leiden professionals op die zélf beter willen leren teamcoachen. Oprichters van Firijn zijn Léonie en Annemieke. Wij hebben een team van zes senior teamcoaches.